SGK’dan EYT’yi Kaçıranlara İkinci Şans Geldi

EYT düzenlemesinden yararlanamayan milyonlarca çalışan için SGK cephesinden dikkat çeken bir imkan gündemde. Yıpranma payı uygulamasıyla bazı meslek grupları, 3600 gün prim şartını tamamladıklarında 3 yıla kadar erken emeklilik hakkı elde edebiliyor.

SGK’nın yıpranma payı uygulaması, 3600 gün prim şartını sağlayan bazı meslek gruplarına 3 yıla kadar erken emeklilik imkânı sunuyor. EYT dışında kalanlar için yeni bir kapı aralanıyor.

EYT düzenlemesiyle milyonlarca kişi emeklilik hakkı kazanırken, bir gün veya birkaç yıl farkla kapsam dışında kalan çalışanlar için umutlar uzun süredir canlılığını koruyor. Bu noktada Sosyal Güvenlik Kurumu’nun uyguladığı yıpranma payı (fiili hizmet süresi zammı) sistemi, EYT’yi kaçıranlar için kritik bir alternatif olarak öne çıkıyor.

Yıpranma Payı Erken Emekliliği Nasıl Sağlıyor?

Yıpranma payı, ağır ve riskli işlerde çalışanlara tanınan özel bir emeklilik avantajı sunuyor. Bu sistem sayesinde çalışanların hem prim günleri artırılıyor hem de emeklilik yaşından indirim yapılıyor. Uygulama, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 40. maddesi kapsamında yürütülüyor.

Uzun süre yıpratıcı koşullarda çalışanlar, bu sayede EYT kapsamına giremeseler bile emeklilik tarihlerini birkaç yıl öne çekebiliyor.

Yıpranma Payı Nedir, Nasıl Hesaplanır?

Yıpranma payı; çalışılan işin niteliğine göre yılda 60, 90 veya 180 gün ek prim kazandıran bir sistemdir. Bu ek sürenin yarısı prim gününe eklenirken, diğer yarısı emeklilik yaşından düşülür.

Örneğin yılda 90 gün yıpranma payı hakkı bulunan bir çalışan, 20 yıllık çalışma süresinde toplam 1800 gün kazanır. Bu sürenin 900 günü prim gününe eklenir, kalan 900 gün ise emeklilik yaşından indirim olarak uygulanır. Böylece hem prim şartı daha erken tamamlanır hem de yaş engeli öne çekilmiş olur.

Hangi Meslekler Yıpranma Payı Kapsamında?

SGK tarafından belirlenen bazı meslek grupları, yaptıkları işin zorluk derecesi nedeniyle yıpranma payından yararlanabiliyor. Bu kapsamda çalışanlar, gerekli prim şartını sağladıklarında erken emeklilik avantajı elde edebiliyor.

Yer altı maden işçileri, radyasyonla çalışan sağlık personeli, polisler ve emniyet mensupları, Türk Silahlı Kuvvetleri personeli ile basın çalışanları bu uygulamadan yararlanan başlıca gruplar arasında yer alıyor.

3600 Gün Şartı Neden Bu Kadar Önemli?

Yıpranma payı avantajının emeklilikte kullanılabilmesi için en az 3600 gün prim ödenmiş olması gerekiyor. Bu eşik tamamlandığında, kazanılan fiili hizmet süresi zammı hem prim hesabına hem de yaş indirimi olarak emeklilik hesabına dahil ediliyor.

Bu nedenle 3600 gün şartı, EYT’yi kaçıranlar için adeta kritik bir dönüm noktası olarak görülüyor. Şartı sağlayan çalışanlar, yıllarca beklemek zorunda kalmadan emekliliğe daha erken ulaşabiliyor.

Başvuru Süreci Nasıl İşliyor?

Yıpranma payı ile erken emeklilik hakkından yararlanmak isteyen çalışanların, SGK il veya ilçe müdürlüklerine başvuru yapmaları gerekiyor. Değerlendirmede, işveren tarafından SGK’ya bildirilen hizmet süreleri esas alınıyor.

Doğum ya da askerlik borçlanması yapmak isteyenler ise ilgili borçlanma formlarıyla başvuruda bulunabiliyor. Başvuru süreci ve sonuçlar, e-Devlet üzerinden de takip edilebiliyor.

EYT Dışında Kalanlar İçin İkinci Şans

EYT düzenlemesinden yararlanamayan milyonlarca çalışan için yıpranma payı ve 3600 gün prim formülü, adeta ikinci bir erken emeklilik kapısı aralıyor. Özellikle madenciler, sağlık çalışanları, askerler ve polisler açısından bu uygulama büyük önem taşıyor.

Uzmanlar, hak kaybı yaşanmaması için çalışanların SGK hizmet dökümlerini kontrol etmelerini ve şartları sağlıyorlarsa başvurularını geciktirmemelerini öneriyor.